Naar aanleiding van een opmerking van sat4all lid hvandooren die schreef “Bij een duo-lnb speciaal voor astra 1 en astra 3 is het polarisatieverschil al gecompenseerd (voor Nederland en Belgie) in de lnb zelf.” wil ik even wat uitleggen.
Toen SES Astra na de ingebruikname van de Hotbird satelliet, de Astra satellieten in gebruik ging nemen, is er besloten om de kruispolarisatie van de signalen van de Astra satellieten 7,5 graad gedraaid uit te gaan zenden. Ze hebben hiertoe besloten omdat de doelgroep van deze satellieten in West-Europa lag en dat de lnb’s dan minder schuin (skew) afgesteld hoefden te worden. Deze afwijking geldt voor de Astra 19,2, 23,5 en 28,2.
Dat hiertoe indertijd besloten is, mag best opmerkelijk genoemd worden want voor zover ik weet is er geen enkele andere satelliet aan de Clarkebelt die een afwijkende kruispolarisatie heeft. Bekijk de bijlage van SES Astra waar deze aangepaste kruispolarisatie is aangegeven.
Op zich was het idee om de kruispolarisatie aan te passen nog niet zo gek maar toch heeft het flink wat consequenties.
Kijk alleen maar eens naar een draaibare schotel. Daar stel je de lnb precies op kruispolarisatie “nul” af als de schotel precies naar het zuiden is gericht. Door de draaiïng en kanteling van de schotel, staat de skew van de lnb voor alle satellieten precies goed behalve voor de Astra 19,2, 23,5 en 28,2, daarbij staat de skew van de lnb 7,5 graden verkeerd. Hierdoor is de ontvangst niet helemaal optimaal.
Maar deze afwijkende kruispolarisatie van deze drie satellieten geeft ook problemen zodra je met een monoblock of duo-lnb gaat werken.
In het algemeen is het zo, dat als je een monoblock voor een bepaalde locatie op de juiste schuinstand in stelt, de antennes is het monoblock ook nagenoeg goed staan. Dit geldt voor satellieten die hun kruispolarisatie normaal uitzenden en niet verdraaid zoals de Astra 1-2-3.
Maar afwijkingen tussen de juiste stand van het monoblock en de antennes in het monoblock gaan wel afwijken als de satellieten hun kruispolarisatie 7,5 graden verdraaid uitzenden.
CanalDigitaal en TV Vlaanderen leveren een duo-lnb voor een 60cm-schotel voor de ontvangst van de Astra 19,2 en 23,5. Ze betrekken deze duo-lnb van Inverto.
Hoewel Inverto toch een kwaliteitsmerk is, valt m’n mond open van verbazing wat ze van deze duo-lnb gebakken hebben.
Over de afstand van de twee lnb’s heb ik niet te klagen. Die is 38mm en dat is een juiste afstand voor als je die duo-lnb op een schotel van 60cm monteert die een f/D-verhouding heeft van 0,6 zoals het hoort.
Maar Inverto heeft ook gezorgd voor een aanpassing van de antennes i.v.m. de afwijkende kruispolarisatie van 7,5 graden van de Astra 19,2 en 23,5.
In de bijlage heb ik een foto gemaakt van een opengemaakte CanalDigitaal duo-lnb quad die nagenoeg splinternieuw is. We zien dat de antenne van de Astra 23,5e 6,5 graden tegen gecompenseerd is en de antenne van de Astra 19,2e 10,5 graden tegen gecompenseerd is. Klik even op de afbeelding voor een grote scherpe afbeelding.
De duo-lnb heeft CanalDigitaal en TV Vlaanderen laten ontwikkelen voor het gebruik in Nederland en België.
De duo-lnb moet het minste schuin staan in het Noordoostelijke gebruiksgebied. Hiervoor heb ik de plaats Winschoten genomen. Hier moet de duo-lnb 9,2 graden schuin afgesteld worden.
De duo-lnb moet het meest schuin staan in het Zuidwestelijke gebruiksgebied. Hiervoor heb ik De Panne genomen aan de Belgische kust vlak bij de Franse grens. Hier moet de duo-lnb 12,7 graden schuin afgesteld worden. Geen worden dat in het doosje van de CanalDigitaal / TV Vlaanderen duo-lnb een mal zit waarbij de lijn 11 graden schuin getekend is want dat is precies het midden van de waardes 9,2 en 12,7 graden. Zover dus alles OK.
Als we nu het gemiddelde tussen deze twee steden nemen waarbij de duo-lnb 11 graden schuin moet staan, dan zitten we in Dordrecht.
We zien dat de skew van de lnb daar voor de Astra 19,2e 4,1 graden schuin moet staan en voor de Astra 23,5e 7,2 graden.
Als we nu eens kijken hoe schuin de antennes in werkelijkheid staan als de duo-lnb 11 graden schuin wordt afgesteld.
Voor de Astra 19,2 is dat 11-10,5=0,5 graden, een afwijking van 4,1-0,5=3,6 graden wat het moet zijn.
Voor de Astra 23,5 is dat 11-6,5=4,5 graden, een afwijking van 7,2-4,5=2,7 graden van wat het moet zijn.
Het is dan ook volslagen onduidelijk waarom Inverto een antenneaanpassing van 6,5 en 10,5 graden in de duo-lnb toepast terwijl de aanpassing van de kruispolarisatie van de satellieten 7,5 graden is.
Hier zijn ze dus ruim 3 graden te ver doorgeschoten ofwel overgecompenseerd.
Als de schuinstand van de antennes niet aangepast zou zijn zoals bij de meeste andere merken het geval is, dan zou de afwijking nauwelijks groter zijn. Wat dat betreft kun je dus net zo goed een goedkoper merk nemen.
