Ben daar mee bezig maar heb wat advies/bevestiging nodig en eventueel installatie.
Mag openbaar of via PM.
Ingewikkeld om daar een eenduidig antwoord op te geven.
Als eerste (en ik zal niet volledig zijn) heb je nu R32 en R290
wp’s. R290 (propaan) is vanaf 2027 verplicht maar is alleen
verkrijgbaar in monoblock uitvoering (dus geen binnendeel)
Nadeel hiervan is dat je cv-leidingen moet aanleggen vanaf
het buitendeel naar je cv-installatie die substantieel dikker
zijn dan koelleidingen.
R32 (met subtiele koelleidingen) wordt nu uitgefaseerd
en zijn daarom nu duidelijk goedkoper dan R290 wp’s.
Dan ligt het eraan wat voor een vermogen je nodig hebt.
Wanneer het vermogen > 8kW is het slim om een 400 Volt
te nemen voor een stukje gelijktijdigheid in je groepenkast.
Globaal trekt een 8kW 16 Ampere. Daarnaast heb je ook
backup-elementen van meestal 2 kW (COP=0) dus kijk daar
ook mee uit voor je groepenkast. Dat laatste geldt voor
zowel R32 als R290, echter bij een R32 (een split dus) zitten
die backupelementen in het binnendeel zodat je die op een
eenvoudig op een aparte groep kunt zetten (weer vanwege
de spreiding).
De backup’s zijn om het tapwater naar de 60 graden te krijgen
en kan ook worden ingezet als de wp het niet trekt.
Als je huis voorzien is van lage temperatuurverwrming kun je
een all-electric nemen, zoniet dan zal je je installatie moeten
aanpassen. Bijvoorbeeld radiatoren vervangen door Jaga
convectoren met ventilatoren. Ik kan nog veel meer vertellen
maar het is wellicht handiger als je dan wat gerichtere vragen
stelt.
Hoi @Con, ik had moeten weten dat jij op dit gebied goed thuis bent. Dit is de situatie, die had ik al helemaal in markdown uitgeschreven, dus hierbij de copy/paste:
Huidige Situatie & Verbruik
-
Woning: Open bebouwing in Vlaanderen. Inhoud ca. 435 m³, bewoonbaar oppervlak ca. 190 m², EPC-waarde: 230. Verwarmde oppervlakte ± 150 m² over twee bouwlagen (plafondhoogte 2,45 m; volume ± 365 m³); onverwarmde zolder met open trap via slaapkamer 3. Bouwjaar 2005 zonder na-isolatie, dubbel glas (U ≈ 1,9 W/m²K), natuurlijke ventilatie.
-
Gasverbruik: 16.500 kWh/jaar, inclusief sanitair warm water (SWW).
-
Stookgedrag: Binnentemperatuur 20,5 °C, nachtverlaging 1 °C.
-
Huidige ketel: Nefit Ecomline HR (20 jaar oud), opgesteld op zolder (2e verdieping). Verzorgt SWW. Regeling via één woonkamerthermostaat.
-
De Nefit heeft 2 circuits met aanvoer- en retourleidingen PEX-AL 22x2mm. 1x voor alle radiatoren op gelijkvloers en 1e verdieping, en 1x voor de vloerverwarming op gelijkvloers en 1e verdieping.
-
Afgiftesysteem Circuit 1:
- Vloerverwarming 1e verdieping
- De buislengte van de huidige CV naar de vloerverwarmingsverdeler op de 1e verdieping is c.a. 4 meter PEX-AL 22x2.
- Stalen mengverdeler met 3 groepen en een Wilo hu15/5-3 pomp, legafstand 15cm, in de badkamer en op de overloop. In de badkamer tevens wandverwarming.
- Diameter vloerverwarmingsbuizen: PE-Xe 17x2
- Vloerverwarming begane grond
- De buislengte van de vloerverwarminsverdeler op de eerste verdieping naar de verdeler van de begane grond is c.a. 11 meter PEX-AL 22x2.
- Vloerverwarming: Stalen mengverdeler met 6 groepen en een Wilo hu15/5-3 p pomp, legafstand 15cm in alle ruimtes, behalve het kantoor (daar geen vloerverwarming).
- Diameter vloerverwarmingsbuizen: PE-Xe 17x2
-
Afgiftesysteem Circuit 2:
1e verdieping- Overloop: Brugman Centric radiator afmeting - 900 x 560 x 69 mm
- Slaapkamer 1: Brugman Centric radiator afmeting - 500 x 960 x 165 mm
- Slaapkamer 2: Brugman Centric radiator afmeting - 500 x 810 x 110 mm
- Slaapkamer 3: Brugman Centric radiator afmeting - 500 x 960 x 165 mm
Begane grond
- Kantoor: Brugman Centric radiator afmeting - 900 x 650 x 165 mm
- Keuken: Brugman Centric radiator afmeting - 900 x 650 x 110 mm
- Bijkeuken: Brugman Centric radiator afmeting - 500 x 800 x 69 mm
-
Gezinssamenstelling: 3 personen + hond. SWW-behoefte: Totaal 2x Wekelijks gebruik van het bad én 2x dagelijks gebruik van de douche.
-
Warmteverliesberekening: Zie onderstaand.
-
Aanvoertemperatuur-test: Succesvol uitgevoerd op 45 tot 50 graden.
Context: Energie-infrastructuur
- Stroomvoorziening: F40/3N TT-net
- Zonnepanelen: 18x Enphase IQ7+ (max. 5.3 kW omvormervermogen).
- Elektrische wagens: 2 EV’s (accu’s van 40 kWh en 60 kWh).
- Toekomstplanning (Snel): Installatie van een 3-fasen Victron ESS (Energy Storage System) met ca. 32 kWh accucapaciteit.
- Plaatsing warmtepomp: De meest logische plek voor de nieuw te plaatsen warmtepomp zou buiten op het platte dak van de begane grond zijn (zie foto). Vanuit die plek kunnen leidingen 2,5 meter omhoog en ongehinderd via het dakbeschot in een goot naar de zolder, waar zich direct achter het dakbeschot de huidige CV installatie bevindt. Leiding traject c.a. 5,5 meter, waarvan 3,5 meter buiten onder een overstek.
Ik zat zelf te denken aan een Mitsubishi PUZ-WZ85YAA of een vaillant arotherm pro VWL 115/8.5 (omdat die behoorlijk laag terug moduleert). Eventueel een vaillant arotherm plus 75/8.1.
Vloerverwarmingverdelerrs vervangen door kunststof zonder pomp en gebruik maken van de hydrobox van de betreffende fabrikant. Geen buffervat, maar goed dimensioneren.
Kanonnu, je hebt je goed voorbereid en ingelezen.
Even een snelle reactie, later de rest.
De boiler is echt een goede en mooie keuze en RVS!!!
Maar een wamrtepomp op een plat dak, daar zou ik erg
voorzichtig mee zijn tenzij het een betonnen dak is en
het is ook afhankelijk wat er onder het plattedak voor een
ruimte zit. Dit met name voor het geluid.
Mitsubishi is zowieso een topsegment warmtepomp dus
wat dat betreft een goed keus. Tip; “kijk ook even op
tweakersnet”. Maar dat zal je inmiddels wel hebben gedaan.
wel 916 pagina’s…
Nogmaals, later meer.
Dank je. Het is een smal betonnen dak (1.48m x 8,84m), net boven de keuken. Het mooie is dat bijna het volledige dak onder een overstek valt en je vanaf daar een stukje naar boven moet en dan precies daar in de zolder uitkomt waar nu de huidige CV staat.
Als de hydraulische installatie en het inregelen niet zo verdomd complex zou zijn, zou ik het zelf doen, maar dit durf ik zelf net niet aan. De elektra doe ik wel zelf.
De prijzen die sommige installateurs hier in Belgische Limburg hanteren zijn absurd. Tellen gewoon het Vaillant materiaal aan adviesprijzen en installatie a 110 euro per uur als ik het doorreken. Kom je zo op 32.000 euro en dan krijg je een zwaar overgedimensioneerde ineffiënte instaltaie.
Tweakers heb ik inderdaad deels gelezen, maar daar is niet door te komen. Gericht zoeken werkt ook niet want door google wordt je naar een locatie in het topic geleid die niet aansluit bij de vraag die je stelde (bekend probleem met het zelfbouw forum van tweakers).
Dat hoeft niet zo moeilijk te zijn hoor. Op de eerste plaats zijn tegenwoordig
alle vloerverwarmingsverdelers voorzien van flowmeters.
En, het kost wat meer, kun je overwegen de radiatorkranen te voorzien van
een Eclips radiatorkraan. Daar kun je het debiet instellen in liters per uur.
Nog even een aanvulling hierop;
Eclipse_NL_low.pdf (2,5 MB)
Heb jij de manual van de Mitsubishi? Heb ik niet kunnen vinden.
Jij schrijft: “bij voorkeur een R290-monoblok” maar de PUZ-WM85YAA
is naar mijn bescheide mening een R32 machine.
En hier nog een aandachtspuntje;
Nog een aanvulling, jij schrijft;“Een separaat buffervat is volgens mij niet nodig”.
Dat kan twistbaar zijn. Inderdaad, als je voldoet aan een minimaal debiet
dan heb je in de basis geen buffervat nodig. Zelf vind ik een buffervat in
serie geen probleem maar parallel kost gewoon overgangsverlies, je WP
zal altijd iets hoger moeten stoken door de menging in het vat. Maar…
Bij een defrost zal de warmtepomp warmte onttrekken van jouw woning,
lees koud water naar het huis pompen. Met alleen vloerverwarming is dat
niet tot nauwelijks een probleem gezien de traagheid in de vloer maar
radiatoren geven dan onmiddelijk geen warmte meer af, sterker nog…
Maar jou een beetje kennende zal iedere radiator voorzien zijn van een
bestuurbare klep middels Home assistant. Dan kun je overwegen die
defrost “af te vangen” en de radiatoren tijdelijk dicht te sturen.
Probleem opgelost. En dán heb je inderdaad geen buffervat meer nodig.
Daar had ik (met wat hulp) het volgende op bedacht.
Antivriesventielen op aanvoer en retour bij de buitenunit als stroomloze noodvoorziening, naast de actieve vorstbeveiliging van de regelaar (die door de ESS ook bij netuitval blijft werken). Géén glycol.
Helaas is er wel 1 groot nadeel. De hydroboxen van Mitsubishi zijn er (in de Belgie) helaas alleen met een 1 fase 6kW (32A zekering) en als 9kW 3 fase (16A zekering) backup heater.
Ik had liever die 2kW unit gehad (ERPX-VM2E). genoeg als vorstbeveiliging als de pomp kapot is en als anti-vorst beveiliging voor het hele huis, maar te weinig om het huis bij vorst boven de 10-14 graden uit te verwarmen. Ik heb echter ook nog 4 airco’s die in nood ook kunnen verwarmen, dus voor de 1x in de 10 tot 15 jaar dat je pomp stuk gaat hoef ik geen 6kW (of meer) heater.
De OSO heeft zijn eigen 3kW (backup) heater.
Manuals:
Hier https://library.mitsubishielectric.co.uk/pdf/book/Ecodan_ATW_Databook\_(PUZ-WZ)\_Vol.1\_.0#page-1
en hier: PDF - Document Library - Mitsubishi Electric
Die eclipse dingen, komen die tussen je buis of in plaats van de radiator thermostaatknop?
Ik heb brugman classic radiatoren en daar is heel weinig tot geen ruimte voor aanpassing van het leidingwerk.
Die komen in plaats van de radiatorkranen. Heeft meestal
dezelfde inbouwmaat. Op deze Eclipsen kun je gewoon
een thermostaatkop of een aandrijving zetten van welk
merk dan ook. Je kunt waarschijnlijk de bestaande
thermostaatkoppen dan gewoon overzetten.
De schroefdraadmaten zijn redelijk genormaliseerd.
Ik dacht M30 x 1,5. Maar als je een foto maakt van
jouw bestaande radiatorkranen kan ik dat waarschijnlijk
meer over vertellen wat betreft de uitwisselbaarheid.
Op dat andere kom ik nog terug.
Beide linkjes werken niet.
En waarom ben je afgestapt van R290?
Wat bedoel je? Ik ben niet afgestapt van r290.
Omdat je eerder schreef: “Ik zat zelf te denken aan een Mitsubishi PUZ-WM85YAA of…”.
En een “WM”= R32, een PUZ-WZ is R290, maar nu is het helder en deze link werkte.
Ah, dat moet een copy/paste foutje geweest zijn dan. Het moet een R290 monoblock worden iig.
Ik heb de manual min of meer doorgelezen en jij kiest
dan ook voor een wp met Hydrobox, helder.
In de hydrobox is een separate aansluiting voor de
electrische heaters welke je niet hoeft aan te sluiten
deze wp gaat immers naar de 75 graden en voor de boiler
is dat dan niet meer interessant.
Even een adviesje, gebruik koperen leidingen minimaal
28 mm buiten in combinatie met messing of gegalvaniseerde
fittingen om roestvorming te voorkomen, ook wanneer
je gaat koelen m.b.t. condens.
Zoals ik al eerder schreef, Mitsibishi zit in het
topsegment ook qua prijs en “jouw” unit wordt maar
weinig aangeboden en dan ook nog tegen de hoofdprijs.
Heb jij geen huisinstallateur. Je hebt immers geen
stek nodig dus iedereen mag de unit aansluiten op
jouw cv.
Kijk, de moeilijkheid zit hem totaal niet in het
aansluiten maar met name in bedrijf stellen. Maar jij
bent slim genoeg, met de manual, dir zelf te doen
lijkt mij.
Want de installateur hoeft alleen maar 2 leidingen
te trekken en aansluiten op je bestaande cv.
Desnoods maak je wat foto’s van jouw bestaande cv
en dan kan ik wel een voorzet geven.
Voor wat betreft de vv- verdeler kies je niet echt
voor het goedkoopste maar is uiteraard geheel aan jou.
Een 5 groeps stalen verdeler met afsluiters en
flowmeters kost zo’n € 200 max.
Als ik het goed heb begrepen is jouw vloerverwarming
dus hoofdverwarming in het woongebied, wat is de
aansluitmaat van deze verdeler?
Bedankt voor je reactie!
Die elektrische heater is ook bedoeld om je installatie vorstvrij en je huis warm te houden als je pomp defect is… toch?
De leidingen naar de vloerverwarmingsverdelers en radiatoren kan ik niet kiezen. Die zitten in het huis en kan ik niet vervangen.
Circuit 1: Vanaf de CV op de zolder loopt er aanvoer en retour in PEX-AL 22x2 naar de vloerverwamringsverdelers (beide in 1 circuit, ofwel 9 groepen)
Circuit 2: Vanaf de CV op de zolder loopt er aanvoer en retour in PEX-AL 22x2 naar alle radiatoren (7).
De leidingen van het monoblock naar de zolder worden wel 28mm koper en op de zolder kan de rest uiteraard wel uitgevoerd worden in 28mm koper.
Op de vloerverwarminsverdelers zit PX-Xe 17x2mm en die ellende ziet er nu zo uit:
Beneden:
Boven:
Ik zou graag eventueel ook willen koelen met de WP, dus dan wordt een kunststof verdeler aangeraden.
Er wordt inderdaad primair verwarmd met vloerverwarming. Alleen beneden in kantoor en op 1 slaapkamer en in de overloop is de radiator echt nodig.
De radiator in het kantoor is al voorzien van ventilatoren en dat maakte de ruimte meteen erg comfortabel. In de keuken, bijkeuken en op de 2 andere slaapkamers staan de radiatoren eigenlijk vrijwel altijd uit.
Het wordt volgens mij toch wel iets complexer qua buizen en aansluitwerk want de OSO moet ook op de warmtepomp, dus dat betekend een driewegklep erbij, de beide circuits moeten verdeeld worden en als ik wil koelen moet er ook nog een zoneklep op de radiatoren, eventueel nog een expansievat op de OSO etc.
Ik mag in België inderdaad zelf installeren, maar het hydraulische werk durf ik niet alleen en de zoektocht naar een installateur loopt niet van harte.
Daarna moet er wel gekeurd worden (Arei elektrisch) en misschien ook voor het hydraulische gedeelte, maar dat stelt niet veel voor:
- CV-bijvulsysteem: De vulleiding voor het verwarmingscircuit moet voorzien zijn van een goedgekeurde terugstroombeveiliging (bijv. een CA-disconnector of een vaste vulcombinatie met gecontroleerde onderbreker) om te voorkomen dat cv-water terugstroomt in het drinkwaternet.
- Sanitair warm water (boiler): Een goedgekeurde inlaatcombinatie (veiligheidsventiel + keerklep) op de koudwatertoevoer van de boiler is verplicht.
- Keuring: Bij nieuwbouw of een ingrijpende wijziging aan de binneninstallatie is een drinkwaterkeuring via een erkend keurder (AquaFlanders) verplicht.
De prijs van de warmtepomp (het monoblock deel) zelf valt wel mee. Zie PM.
Voordat ik reageer op de rest, wat is een OSO?
Deze 
Ah, de boiler dus, da’s niet spannend, die wordt
gewoon aangeloten op een 3-wegklep die in de
voeding (vanuit de wp) in de 28mm.
Ik zal wel even een schematje maken van jouw
situatie.
Overigens valt mij die prijs van de set mee.
Ik heb mijn digitale rekenneef nog eens gevraagd de buizen door te rekenen.
Kan je het daarmee eens zijn?
De 22×2 circuits zijn geen blokkade. De reden zit hem in waar het volle debiet loopt. Dat bestaat namelijk alleen tussen het monoblock en de zolder; zodra het daar de hydrobox verlaat, splitst het in jouw twee circuits die elk maar een deel dragen.
De snelheden, met de vuistregel dat je onder ~1,0 m/s wilt blijven voor stilte (18 mm inwendig bij 22×2):
Segment Bij deellast 6 kW / ΔT 7K Bij ontwerp 6 kW / ΔT 5K Bij nominaal 8,5 kW / ΔT 5K Monoblock → zolder, 28 mm 0,39 m/s 0,54 m/s 0,77 m/s Monoblock → zolder, 32 mm 0,29 m/s 0,41 m/s 0,58 m/s Circuit 1 — vloerverwarming (22×2) 0,54 m/s 0,75 m/s 1,07 m/s Circuit 2 — radiatoren (22×2) 0,27 m/s 0,37 m/s 0,53 m/s (Uitgesplitst op basis van warmteafgifte ≈ 67% vloer / 33% radiatoren.) Zelfs in het zeldzame geval dat de pomp naar het nominale maximum gaat, blijft circuit 1 op 1,07 m/s — aan de bovengrens, maar acceptabel omdat beide circuits dan open staan en samen delen. In je normale bedrijfsgebied (deellast, ΔT 6-7K) zit alles op 0,3-0,8 m/s. De 22×2 volstaat dus.
Drie dingen volgen hieruit, en één ervan is een echte instelkeuze:
Kies 32 mm voor het stuk monoblock → zolder, niet 28. Het debiet is hetzelfde, maar 32 mm heeft een lager drukverlies, en dat spaart pompopvoerhoogte die je stroomafwaarts in de krappe 22×2 goed kunt gebruiken. Het kost weinig extra en is hier de slimme keuze.
Zet de FTC op debietregeling met ΔT ≈ 6-7K in plaats van 5K. Dit is de belangrijkste knop: hogere ΔT betekent minder debiet voor hetzelfde vermogen, dus lagere snelheid én fors lager drukverlies (drukverlies schaalt met het kwadraat van de snelheid). Voor vloerverwarming is 6-7K prima, en je radiatoren zijn overgedimensioneerd (ze draaien nu al op 45-50 °C), dus die verdragen een wat grotere ΔT moeiteloos. Dit haalt de scherpe randjes van de 22×2-beperking af.
Het enige punt dat echt geverifieerd moet worden is de opvoerhoogte. Circuit 1 is jouw kritische pad: het draagt het meeste debiet én heeft de langste weg (zolder → 1e verdieping → begane grond, heen en terug ~25-30 m 22×2), plus het is in serie — de 3 vloergroepen op de 1e verdieping tappen af en de leiding loopt door naar de 6 groepen beneden. Bij ~0,75 m/s is dat ruwweg 4-5 mbar/m, dus grofweg 120-150 mbar alleen voor de circuit-1-hoofdleiding, plus de vloerlussen en de zoldercomponenten. Dat moet passen binnen de restopvoerhoogte van de Ecodan-pomp bij het gekozen debiet. Ik heb de pompcurve van de WZ85 niet exact voorhanden, dus dit is de ene berekening die de installateur met de echte lengtes moet natrekken — en mocht het krap zijn, dan is de oplossing precies dezelfde knop: hogere ΔT, lager debiet, lagere weerstand.
Nog een aandachtspunt voor de inregeling dat uit de serie-topologie voortkomt: de verdeler op de 1e verdieping (3 groepen) moet als doorstroomverdeler worden ingeregeld — die 3 groepen mogen niet zoveel flow pakken dat er te weinig doorloopt naar de 6 groepen beneden, die je grootste last zijn. En op zolder wil je een regelafsluiter per circuit zodat je de verdeling vloer/radiatoren goed kunt zetten; zonder dat trekt het radiatorcircuit (lagere weerstand) onevenredig veel.
Kortom: monoblock → zolder in 32 mm, twee bestaande 22×2 circuits direct op de zolderhydrobox, ΔT 6-7K, en de pompopvoerhoogte laten natrekken. Geen vervanging nodig.
Ik kom daar op terug, hier iig het eenvoudige schema zowel als jpeg als pdf als bijlagen
Schema-Mode 27-06-2026.pdf (94,5 KB)
